Cysylltiad Trydan Gogledd-De Cymru
Datblygwr: Trosglwyddo Trydan y Grid Cenedlaethol (NGET)
Ychydig iawn o wybodaeth gadarn sydd ar gael am hyn. Nid oes unrhyw fanylion penodol wedi'u rhyddhau ac mae'r llwybr yn anhysbys ar hyn o bryd, gyda'r unig ganllawiau o gyhoeddiadau strategol. Fodd bynnag, yn raddol mae nifer o ffactorau'n dod i'r amlwg ac rydym yn ddiolchgar iawn am waith Dr Jonathan F. Dean, ymddiriedolwr Ymgyrch Diogelu Cymru Wledig, sydd wedi monitro ac archwilio'r wybodaeth gan NESO ac NGET er mwyn pennu llwybrau tebygol. Er ei fod yn derbyn na all fod unrhyw sicrwydd am beth amser eto, mae ei ddadansoddiad yn rhoi'r darlun gorau sydd ar gael i ni o'r cynigion yn y dyfodol.
Ers peth amser bu cyfeiriadau at y posibilrwydd a'r angen am gysylltiad Gogledd i Dde i gario trydan o'r cyswllt tanddwr Gorllewin yr Alban sy'n terfynu yng Ngogledd Cymru a hefyd ffermydd gwynt alltraeth ym Môr Iwerddon. Mae cyhoeddiad y Grid Cenedlaethol a gyhoeddwyd ym mis Ionawr 2025, "Wales: Future Network Blueprint", yn disgrifio ei strategaeth ar gyfer y grid trosglwyddo ac yn cynnwys cyswllt newydd rhwng Gogledd a De Cymru, i lawr i gysylltiad grid naill ai yn Abertawe neu Landyfaelog.
Yr arwydd llwybr diweddaraf yw o gyhoeddiad NESO ym mis Mehefin 2026, "Beyond 2030 - Electricity Transmission Update". Mae'r ddogfen hon yn nodi strategaeth ddiwygiedig gyda llinell drosglwyddo newydd o Lanelwy (Bodelwyddan) i Swydd Amwythig ac yna llinell (neu linellau) newydd arall yn rhedeg trwy ganolbarth Cymru trwy is-orsaf newydd ac yn ailymuno â'r grid ger Caerloyw. Gallai hyn ddarparu'r cysylltiad sydd ei angen ar gyfer ffermydd gwynt arfaethedig yng nghanolbarth Cymru.
O ddogfen NESO, Mehefin 2026 :
Mae'r cyswllt tanddwr o'r Alban, a elwir yn Western Link 2, yn gynnig ar y cyd rhwng y Grid Cenedlaethol ac SP Energy Networks. Mae gwybodaeth am y prosiect hyd yn hyn yn dangos y bydd yn debygol o ddod i'r tir yn Aberdesach ac yna'n cysylltu trwy gebl tanddaearol ag is-orsaf Pentir ger Bangor, gan ymuno â rhwydwaith 400kV presennol y Grid Cenedlaethol yng Ngogledd Cymru. Mae gan y Grid Cenedlaethol gynlluniau i uwchraddio llinellau ac is-orsafoedd Gogledd Cymru, gan gynnwys Bodelwyddan yn Sir Ddinbych. Mae llinellau tanddaearol hefyd wedi'u cynllunio i gysylltu ffermydd gwynt ar y môr ym Môr Iwerddon ag is-orsaf Bodelwyddan wedi'i huwchraddio.
Awgrymodd gwybodaeth flaenorol gan y Grid Cenedlaethol linell o Fodelwyddan yn rhedeg i'r de, yn ôl pob tebyg trwy is-orsafoedd newydd, i ger Pontnewydd ar Wy ac yna dilyn llwybr de-orllewin tebyg i'r llinell arfaethedig o Dywi i Wysg. Ar hyn o bryd rydym yn cymryd yn ganiataol bod hyn wedi'i ddisodli gan argymhellion diweddarach NESO, ond nid oes dim yn sicr.
o'r Grid Cenedlaethol :
Wedi'i dargedu ar gyfer ar ôl cyfnod RIIO T3 Ofgem sy'n dod i ben ar 31 Mawrth 2031, felly disgwylir y dyddiad tua chanol y 2030au. Mae'n fwyaf tebygol y bydd y llinellau hyn yn 400kV ar beilonau dellt dur 50m, fel y'u defnyddir fel arfer ar gyfer llwybrau trosglwyddo mawr.
Er nad oes unrhyw wybodaeth wedi'i chadarnhau, byddai adeiladu llinellau trosglwyddo uwchben o'r raddfa hon yn peri bygythiad hyd yn oed yn fwy i dirweddau Cymru na'r cynigion llinell beilon 132kV yr ydym eisoes yn gwybod amdanynt.
Cyfeiriadau (allanol, agor mewn tab newydd):
NESO Y Tu Hwnt i 2030 - Diweddariad Trosglwyddo Trydan (PDF)
Trosglwyddo'r Grid Cenedlaethol: Cynllun Rhwydwaith Dyfodol Cymru (PDF)
Trosglwyddo'r Grid Cenedlaethol: Cyswllt Gorllewinol 2
Datganiad i'r wasg CPRW am y llinellau a argymhellir gan NESO
Erthygl CPRW am y llinell Gogledd-De